Een duik in de rijke 150-jarige geschiedenis van Het Stedelijke door Ubbo Posthuma
150-jarig jubileum Stedelijke Muziekvereniging Harlingen
door: Ubbo Posthuma
HARLINGEN – In 2026 viert de Stedelijke Muziekvereniging Harlingen haar 150-jarig jubileum. Opgericht in 1876 en voortkomend uit de Schutterijmuziek. De Schutterij bestaat nu niet meer. Het was een militaire organisatie die binnen de stadsgrenzen zowel voor orde en tucht als verdediging van de stad moest zorgen. Als Schutterijmuziek hoefde men niet mee uit te rukken, maar de ‘troep’ alleen maar muzikaal te begeleiden. Naar de buitengrenzen van de stad brengen en ’s avonds weer ophalen. Toen de Schutterij werd opgeheven, wilde men echter de muziek niet kwijt. Dit betekende in 1876 de geboorte van het toenmalige Stedelijk Muziekkorps.
Het ‘Stedelijke’ zoals men in de volksmond werd genoemd, kent een rijke historie. Vele dirigenten stonden met wisselend succes op de ‘bok’. We noemen Joh. Spékle, Klaas Anema, L. Kramer en G. Jepkema. Tijdens de 2e Wereldoorlog werd er niet gemusiceerd en kwam voorzitter Klaas Kueter bij het bombardement op de Schritsen om het leven.
De repetities vonden o.a. plaats in de Schippersschool aan het Kerkpad, de Schoolstraat (Lanen), het Gereformeerd kerkje aan de Zuiderhaven, het voormalige protestant ziekenhuis, op de zolder van het spoellokaal van de melkboeren en het pand Will. Boothstraat 14 wat door de vereniging gekocht kon worden en waardoor het steeds weer verhuizen eindelijk achter de rug was. Nog steeds is daar op de gevel onze naam te zien.
Later kon de gymzaal (Klimschool) aan de Hoogstraat gekocht worden, waar de repetities nog elke maandagavond plaats vinden.
Vele successen werden behaald door dirigent Chr. Bijlstra die vanaf 1955 tot en met 1975 actief was. Vele 1e prijzen -met lof van de jury- werden in zijn tijd behaald. In de jaren ‘57-‘59 werd zelfs drie maal het hoogste aantal punten van het concours behaald met lof van de jury.
Chr. Bijlstra werd opgevolgd door J.C. Brouwer, waarbij Bijlstra zich toen bezig hield met de opleiding van leerlingen. In 1978 kregen we Smeding als dirigent die al gauw werd ontslagen wegens te weinig kwaliteit. Zijn opvolger werd de heer Vrieling, het zelfde laken een pak. Hij werd in op 24 maart 1982 ontslagen wegens ontoelaatbare praktijken. Zijn opvolger werd per 26 april 1982 Ger Wijnbergen die het korps weer aanzien gaf.
In 1955 werd de drumband opgericht met Haije de Jager als tamboer-maître. In 1960 volgde de heer D. Huizinga hem op. Drie jaar later kwam oud marinier Arie Oldenburg als leider van de drumband.
In 1970 werd een majorettegroep opgericht onder leiding van mevr. Blom. De aanwas was zo groot dat er nog een mini-majorette groep bij kwam. De dames kwamen vanuit de gym van mevrouw Blom en wisten wat bewegen was. Hilda Bolman had de leiding. In 1971 kreeg zij eervol ontslag wegens studieredenen. Zij werd opgevolgd door Bea Beuker.
Ook werd in 1971 een klaroensectie opgericht. Gezamenlijk vormde zich een prachtige drumband en met het muziekkorps erbij liepen in optochten een kleine 90 leden op straat. Bij de drumband nam Joop Kok de honneurs als maître waar. Hij maakte een succesvol optreden tijdens het Wereld Muziek Concours te Kerkrade nog mee, waar een 2e en 3e prijs in de mars-wedstrijd werd behaald.
In 1979 keerde A. Oldenburg weer op zijn oude stekje terug. Hilja van Veen werd de nieuwe instructrice bij de majorettes om dit in 1983 over te dragen aan Marjan Schikker.
Inmiddels in 2026 bestaan de drumband, majorettes en trompetters niet meer. Te weinig belangstelling was hiervan mede de oorzaak. Het muziekkorps dat lang als fanfare door het leven ging, werd op advies van dirigent Wijnbergen omgevormd tot harmonieorkest. Dit kwam ook door verschillende aanvragen van mensen die klarinet speelden en lid wilden worden. Roel Dijkstra was zeer betrokken bij opleiding van de nieuwe klarinetgroep. Ook was er de Erica Kapel bestaande uit een tiental muzikanten. Zij gingen jaarlijks mee met het ‘Ouden van Dagen' reisje. Bauke Broersma was veelal de Herr Kapelmeester en er werden veel optredens verzorgd in de stad en met carnaval te Roermond.
Het rode uniform is typerend voor het Stedelijke en is qua onderhoud al jaren in goede handen bij onze eigen Harlinger meester-kleermaker, Johan Drost. Tegenwoordig wordt echter steeds vaker gekozen voor meer eigentijdse kleding, zoals een overhemd/blouse of een fleecevest, maar nog altijd in de herkenbare rode kleur. De foto's uit 2022 en 2025 bij zomerse optredens laten dit zien.
Inmiddels staat Eric Roelofsen al weer jaren als succesvolle en geliefde dirigent voor het orkest. Optochten worden door de harmonie niet meer gelopen, maar wel zijn er vaste optredens zoals op 4 mei, Koningsdag, Visserijdagen en de intocht van Sinterklaas. Het aantal leden is al jaren op een vast peil. Zo af en toe verwelkomen er nieuwe leden (laatst op dwarsfluit, tenorsax, klarinet en trompet) waar we heel blij mee zijn.
Tot slot wil ik u een leuk detail uit vroegere jaren niet onthouden. Als enige muziekvereniging van Fryslân is het Stedelijke naar het Amsterdamse Olympisch Stadion geweest, dit ter gelegenheid van de verloving van prinses Juliana en prins Bernhard. In eerste instantie werden zij tegengehouden om de sintelbaan van het stadion op te marcheren, maar de Harlingers lieten zich niet van hun stuk brengen en marcheerden gewoon door om langs het koninklijk paar te defileren.
Op onze facebook-pagina is de OUDE foto-serie bijzonder populair gebleken, waaronder de zwart-wit foto's van de eerste uren. Bekijk deze serie via facebook.com/stedelijkeharlingen
Bezoek ook ons Jubileumconcert op zaterdag 18 april 20u Grote Kerk Harlingen.
De Stedelijke Muziekvereniging Harlingen is al 150 jaar lang een ambassadeur voor de stad Harlingen en hoopt dit nog in lengte van jaren voort te kunnen zetten.
Sfeerproeven?
Zijn er in de stad en omstreken nog veel mensen die een instrument bespelen en zich bij het harmonieorkest zouden kunnen aansluiten? U bent bijzonder welkom om geheel vrijblijvend de repetitie op maandagavond vanaf 19.45 uur in het muziekgebouw aan de Hoogstraat 55 te bezoeken.